• Posted 20-Jun-2022

EU Cohesion Policy: €1.63 billion for a just climate and energy transition in Greece

Thanks to the first Just Transition Fund (JTF) Programme adopted by the Commission on 16 June, Greece will mobilise a total investment of €1.63 billion to alleviate the impact of the energy and climate transition on the local economy and society. The Greek plan will benefit from grants amounting to €1.38 billion from the JTF.

In the territories most affected by the energy and climate transition, the Programme will support de-carbonisation in Western Macedonia, Megalopolis and adjacent municipalities, and the phasing out of fossil fuel power stations in the islands of North-South Aegean and Crete. The JTF support will foster the diversification and modernization of the economy, including the creation of new jobs and the upskilling and reskilling of people affected by the transition.

Just over half of the funds will support entrepreneurship through the financing of existing and new enterprises, of business infrastructure, and of stronger links between companies and research and innovation.

Another large part of the funds (20.4% of the total) will strengthen human resources and the skills of the workforce in the affected areas (skilling-upskilling-reskilling) and promote employment.  The JTF support will also target energy transition, land use adaptation and the circular economy (energy upgrades, strengthening self-production through energy communities, renewable energy sources, e-mobility, and energy storage systems).

 Two operations of strategic importance are also part of the Programme:

  • the ‘Innovation Zone' of Western Macedonia, an umbrella body for the development of infrastructure and actions for innovative entrepreneurship;
  • the ‘Bioeconomy 360° Hub' in the Municipalities of Megalopolis, Gortynia, Oichalia and Tripoli), aims at transforming business activity in the full range of the bioeconomy value chain (agri-food, circular and digital economy).

Background 

The JTF supports the territories most affected by the transition towards a climate-neutral economy. The identification of these territories is specified in Territorial Just Transition Plans (TJTPs) and it is carried out through a dialogue with the Commission in the framework of the negotiations of the 2021-2027 Partnership Agreements and the associated programmes. The TJTPs, developed in close consultation with local partners, set out the challenges in each territory, as well as the development needs and objectives to be met by 2030. They also identify the types of operations envisaged along with specific governance mechanisms.

The approval of TJTPs opens the door to dedicated financing under the other two pillars of the Just Transition Mechanism (JTM): a just transition scheme under InvestEU and a Public Sector Loan Facility for Just Transition that combines Commission grants with European Investment Bank loans.

The JTM is a key tool to ensure that the transition towards a climate-neutral economy happens in a fair way, leaving no one behind. It provides targeted support to help mobilise around €55 billion over the period 2021-2027 in the most affected regions to alleviate the socio-economic impact of the transition.

The Commission approved the Partnership Agreement with Greece in July 2021, the first to be approved among the 27 Member States. The agreement includes significant investments - 30% of the European Regional Development Fund and 55% of the Cohesion Fund - in energy efficiency and reduction of greenhouse gas emissions.

Besides the JTF Programme, two other Cohesion Policy programmes linked to the Partnership Agreement are also approved: the ‘Competitiveness Programme' and the ‘Civil Protection Programme'.

Upon request by the Greek Authorities, the Commission provided tailor-made technical expertise for the preparation of the TJTPs in terms of capacity building  for its effective delivery and in the design of its governance system. The support was provided by the Technical Support Instrument under DG REFORM.

Source: European Commission I Press corner (https://bit.ly/3Oqf4U7)

 

Πολιτική συνοχής της ΕΕ: 1,63 δισ. ευρώ για μια δίκαιη κλιματική και ενεργειακή μετάβαση στην Ελλάδα

Χάρη στο πρώτο πρόγραμμα του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης (ΤΔΜ) που εγκρίθηκε στις 16 Ιουνίου, από την Επιτροπή, η Ελλάδα θα κινητοποιήσει συνολική επένδυση ύψους 1,63 δισ. ευρώ για την άμβλυνση των επιπτώσεων της ενεργειακής και κλιματικής μετάβασης στην τοπική οικονομία και κοινωνία. Το ελληνικό σχέδιο θα επωφεληθεί από επιχορηγήσεις ύψους 1,38 δισ. ευρώ από το ΤΔΜ.

Στις περιοχές που επηρεάζονται περισσότερο από την ενεργειακή και κλιματική μετάβαση, το πρόγραμμα θα στηρίξει την απανθρακοποίηση στη Δυτική Μακεδονία, τη Μεγαλόπολη και στους παρακείμενους δήμους και τη σταδιακή κατάργηση των σταθμών παραγωγής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα στα νησιά Βορείου-Νοτίου Αιγαίου και στην Κρήτη. Η στήριξη από το ΤΔΜ θα ενισχύσει τη διαφοροποίηση και τον εκσυγχρονισμό της οικονομίας, τις νέες θέσεις εργασίας και την αναβάθμιση δεξιοτήτων και την επανειδίκευση των ατόμων που επηρεάζονται από τη μετάβαση.

Περισσότερα από τα μισά κονδύλια θα στηρίξουν την επιχειρηματικότητα μέσω της χρηματοδότησης υφιστάμενων και νέων επιχειρήσεων, επιχειρηματικών υποδομών και ισχυρότερων δεσμών μεταξύ επιχειρήσεων και έρευνας και καινοτομίας.

Ένα άλλο μεγάλο μέρος των κονδυλίων (το 20,4 % του συνόλου) θα ενισχύσει τους ανθρώπινους πόρους και τις δεξιότητες του εργατικού δυναμικού στις επηρεαζόμενες περιοχές (απόκτηση δεξιοτήτων, αναβάθμιση δεξιοτήτων, επανειδίκευση) και θα προωθήσει την απασχόληση.  Η στήριξη του ΤΔΜ θα στοχεύει επίσης στην ενεργειακή μετάβαση, την προσαρμογή της χρήσης γης και την κυκλική οικονομία (ενεργειακές αναβαθμίσεις, ενίσχυση της ιδιοπαραγωγής μέσω ενεργειακών κοινοτήτων, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ηλεκτροκίνηση και συστήματα αποθήκευσης ενέργειας).

 Δύο δράσεις στρατηγικής σημασίας αποτελούν επίσης μέρος του προγράμματος:

  • η «Ζώνη Καινοτομίας» της Δυτικής Μακεδονίας, ένας κεντρικός φορέας για την ανάπτυξη υποδομών και δράσεων για την καινοτόμο επιχειρηματικότητα·
  • ο «Κόμβος Βιοοικονομίας 360°» στους δήμους Μεγαλόπολης, Γορτυνίας, Οιχαλίας και Τρίπολης αποσκοπεί στον μετασχηματισμό της επιχειρηματικής δραστηριότητας σε όλο το φάσμα της αξιακής αλυσίδας της βιοοικονομίας (γεωργικά προϊόντα διατροφής, κυκλική και ψηφιακή οικονομία).

Ιστορικό 

Το ΤΔΜ στηρίζει τις περιοχές που επηρεάζονται περισσότερο από τη μετάβαση προς μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία. Ο προσδιορισμός των εν λόγω περιοχών περιλαμβάνεται στα εδαφικά σχέδια δίκαιης μετάβασης και πραγματοποιείται μέσω διαλόγου με την Επιτροπή στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων των συμφωνιών εταιρικής σχέσης 2021-2027 και των συναφών προγραμμάτων. Τα εδαφικά σχέδια δίκαιης μετάβασης, που αναπτύχθηκαν σε στενή διαβούλευση με τους τοπικούς εταίρους, εκθέτουν τις προκλήσεις σε κάθε περιοχή, καθώς και τις αναπτυξιακές ανάγκες και τους στόχους που πρέπει να επιτευχθούν έως το 2030. Προσδιορίζουν επίσης τα είδη των προβλεπόμενων δράσεων παράλληλα με ειδικούς μηχανισμούς διακυβέρνησης.

Η έγκριση των εδαφικών σχεδίων δίκαιης μετάβασης ανοίγει την πόρτα για ειδική χρηματοδότηση στο πλαίσιο των δύο άλλων πυλώνων του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης (ΜΔΜ): ένα καθεστώς δίκαιης μετάβασης στο πλαίσιο του InvestEU και μια δανειακή διευκόλυνση του δημόσιου τομέα για δίκαιη μετάβαση που συνδυάζει επιχορηγήσεις της Επιτροπής με δάνεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.

Ο ΜΔΜ αποτελεί βασικό εργαλείο για να διασφαλιστεί ότι η μετάβαση προς μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία θα πραγματοποιηθεί με δίκαιο τρόπο, χωρίς να μένει κανείς στο περιθώριο. Ο Μηχανισμός παρέχει στοχευμένη στήριξη, ώστε να κινητοποιηθούν περίπου 55 δισ. ευρώ κατά την περίοδο 2021-2027 στις περιφέρειες που επηρεάζονται περισσότερο, για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης.

Η Επιτροπή ενέκρινε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης με την Ελλάδα τον Ιούλιο του 2021 —πρόκειται για την πρώτη συμφωνία που εγκρίθηκε μεταξύ των 27 κρατών μελών. Η συμφωνία περιλαμβάνει σημαντικές επενδύσεις —30 % του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης και 55 % του Ταμείου Συνοχής— στην ενεργειακή απόδοση και τη μείωση των εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου.

Εκτός από το πρόγραμμα του ΤΔΜ, εγκρίνονται επίσης δύο άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που συνδέονται με τη συμφωνία εταιρικής σχέσης: το «Πρόγραμμα ανταγωνιστικότητας» και το «Πρόγραμμα πολιτικής προστασίας».

Κατόπιν αιτήματος των ελληνικών αρχών, η Επιτροπή παρείχε εξατομικευμένη τεχνική εμπειρογνωμοσύνη για την εκπόνηση του εδαφικού σχεδίου δίκαιης μετάβασης, την ανάπτυξη ικανοτήτων για την αποτελεσματική υλοποίησή του και τον σχεδιασμό του συστήματος διακυβέρνησής του. Η στήριξη δόθηκε από το Μέσο Τεχνικής Υποστήριξης υπό τη ΓΔ REFORM.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ι Η γωνιά του Τύπου (https://bit.ly/3N4pnMD)